Back to top

Zouden fietsers een pruik moeten dragen?

Het aantal verkeersdoden in Amsterdam is de afgelopen twee jaar weer licht gestegen. De gemeente wil daarom de verkeersregels aanscherpen, meldt het Parool. Moet ze overwegen om mannelijke fietsers verplicht een pruik te laten dragen?

Eerder deze week publiceerde the Guardian een analyse van Stuart Jeffries over de fietsveiligheidscultuur. In Engelstalige landen dragen veel fietsers een helm. “Maar als je naar steden gaat waar het fietsen een trotsere geschiedenis heeft dan in Groot-Brittannië - steden als Amsterdam, Kopenhagen, Berlijn of Shanghai - dan zal je erg weinig fietshelmen tegenkomen”.

In Parijs, waar het fietsen explosief is toegenomen sinds de introductie van de Vélib-huurfietsen, zeiden fietsers tegen Jeffries: ‘c’est relou de porter un casque’ (het is saai om een helm te dragen). Maar vanaf de herfst moeten ze wel fluorescerende hesjes dragen.

Fietsers in Amsterdam hebben een helm niet echt nodig, redeneert Jeffries, omdat fietsen hier veiliger is. Deels als gevolg van fietsvriendelijke regels en deels omdat automobilisten door het grote aantal fietsen wel gedwongen zijn om zich te gedragen.

Of een helm de veiligheid vergroot is omstreden. Er zijn aanwijzingen dat fietsers met een helm op roekelozer gaan rijden, waardoor ze juist meer gevaar lopen. Ook automobilisten lijken hun gedrag aan te passen als fietsers een helm dragen.

Als een auto bij het inhalen een fiets aanraakt kan dit akelige ongelukken tot gevolg hebben. Jeffries citeert een nu al klassiek onderzoek van verkeerspsycholoog Ian Walker, die ontdekte dat auto’s minder afstand houden als ze een fietser inhalen die een helm draagt. Fietsers zonder helm krijgen gemiddeld 8,5 cm meer ruimte.

Walker denkt dat automobilisten ervan uitgaan dat fietsers met een helm op meer ervaren zijn en dat er dus minder kans is dat ze gaan slingeren. Maar misschien speelt er nog iets anders.

In Amsterdam ontdekte de ME in de vroege jaren tachtig dat agenten minder agressie oproepen als ze hun helm afzetten, waardoor ze er menselijker uitzien. Wellicht geldt dit ook voor fietsers.

Walker deed overigens ook een experiment waarbij ‘de (mannelijke) experimentator een vrouwelijke pruik droeg, zodat hij er voor achteropkomende auto’s uitzag als een vrouw’. Nu gaven auto’s hem nog meer ruimte. Automobilisten lijken aan te nemen dat vrouwen weinig ervaren fietsers zijn, vermoedt Walker.

Veilig Verkeer Nederland is erop tegen om fietshelmen verplicht te maken. Men vreest dat mensen dan de auto nemen in plaats van de fiets, waardoor er nog meer ongelukken zullen gebeuren.

Fietsers in Parijs hebben een ander probleem met helmen: ze zien er belachelijk uit. Voor dit probleem heeft Jeffries een oplossing: hoeden die zijn ontworpen om een fietshelm te verbergen.

The Guardian. Afbeelding: Fietshoofdtooi (foto met dank aan Hoai–oanh Vu).

16 August 2008 |